Notes

Haberi Sıfatlar

Haberi sıfatlar, Kur'an ve hadislerde Allah'a nispet edilen, açık anlamlarıyla Allah'ı başka varlıklara benzetmeye götüren niteliklerdir; örneğin, "yed" (el), "vech" (yüz) ve "istiva" (Arş üzerine oturma) gibi. Bu konudaki tartışmalar üç ana görüş etrafında şekillenmiştir:

1. Selef Bilginleri: Bu gruptaki çoğu âlim, haberi sıfatların Allah'a açık anlamlarıyla nispet edilmesinin mümkün olmadığını savunur. Onlara göre, Allah’ın mahiyetini bilmek imkânsızdır; dolayısıyla bu sıfatların mecaz ya da tevil edilmeden, Allah'ın şanına uygun anlamlar taşıdığını kabul etmek gerekir.


2. Müşebbihe ve Mücessime: Bu grup, haberi sıfatların açık anlamlarıyla Allah’a nispet edilmesi gerektiğini savunur. Ancak, bu yaklaşımda da Allah’ın başkalarına benzemediği vurgusu yapılır. Yani, insan suretine benzerlik, ama tam olarak aynı değil anlayışı benimsenir.


3. Mutezile ve Ehl-i Sünnet’in Araştırmacı Kelamcıları: Bu gruptakiler, haberi sıfatlara, Arap dilinin kurallarına uygun ve akli delillerle örtüşen anlamlar verilmesini önerir.



Örneğin, "istiva" konusu üç grup arasında farklılık gösterir. Selef bilginleri, istivanın anlamını bilmekle birlikte, keyfiyetinin yalnızca Allah tarafından bilindiğini savunur. Müşebbihe ve Mücessime ise istivayı, Allah’ın Arş’a oturması olarak anlamaktadır. Mutezile ve araştırmacı kelamcılar ise istivayı, Allah’ın kudretiyle Arş'ı ve yaratılmışları sevk etmesi olarak yorumlar.