Notes

Plevne Marşı benim en sevdiğim marştır. Bir devlet, hatta bir imparatorluk dahi olsan, içinde bulunduğun mevcudiyetin, senin kendini tanımlayışını belirlediğini gösterir. Özgüvenini, inancını, gücünü… “Tuna nehri akmam diyor.” diyor mesela sözlerinde. Veya ayrılıkçı etnik gruplara “Evlat babaya vurur mu?” diye sesleniyor. Kendi ulusal bütünlüğünü sağlamayı ayrılıkçı grupların “insaf”ına, evladın babasına vurmamasına bırakıyor. Fakat çok değil en geç 50 sene içerisinde aynı millet, bir büyük kahraman çıkarıyor içerisinden. Bu defa artık “Tuna nehri akmam diyor.” gibi edilgen ve belirleyiciliği doğaya, pastoral unsurlara devreden bu söylemlerin yerini “Yırtarım dağları, enginlere sığmam taşarım.” gibi etkinliği kendine devralan, doğaya hükmeden bir şöyleti alıyor. Bu ikisi aynı halktır. İşte insanlar da böyle. Bir insan hakkında bir değerlendirmede bulunurken onun hangi koşullar içinde olduğu, ne tür bir mevcudiyet içinde olduğuna da ayrıca dikkat edilmeli. Fakat şunu da unutmamak gerekir: Plevne’de olmak, utanılacak bir şey değildir. Tam tersi, eğer Plevne’deysen savunuyorsun, hala mücadele ediyorsun demektir. Ayrıca Plevne olmasaydı, belki sonrasındaki o yükseliş de olmazdı. Çünkü insan da zor zamanlardan alır ilhamını ve zor zamanları atlatarak büyütür kendini.